Twee analyses bepalen samen de omvang van uw hele CSRD-traject: de dubbele materialiteitsanalyse en de stakeholderanalyse. De eerste bepaalt welke duurzaamheidsthema's voor u werkelijk gewicht hebben, de tweede wie daar invloed op heeft en wat zij ervan vinden. Wie deze twee stappen oppervlakkig doet, rapporteert het jaar erop over de verkeerde onderwerpen. Op deze pagina staat wat beide analyses inhouden, hoe ze zich tot de CSRD verhouden en in welke stappen u ze uitvoert.
Dubbele materialiteit en stakeholderanalyse: de twee stappen die uw CSRD-rapport bepalen
De dubbele materialiteitsanalyse bepaalt waarover u rapporteert. De stakeholderanalyse bepaalt wie daar iets over te zeggen heeft. Samen leggen ze de omvang van uw hele duurzaamheidsverslag vast, en daarmee ook het werk van de jaren daarna. Het is niet toevallig dat dit de eerste twee inhoudelijke stappen zijn van bijna elk CSRD-traject.
Wat is een dubbele materialiteitsanalyse?
De dubbele materialiteitsanalyse wordt gebruikt om de materiële aspecten van de bedrijfsvoering te identificeren en te prioriteren, zowel vanuit het perspectief van de organisatie zelf als vanuit dat van externe belanghebbenden. Het is een proces dat niet alleen kijkt naar de interne impact van een organisatie, zoals financiële prestaties en operationele efficiëntie, maar ook naar de externe impact: de sociale en milieukwesties die relevant zijn voor belanghebbenden.
Vandaar het woord dubbel. U kijkt naar twee kanten tegelijk, en een thema is materieel zodra het aan één van beide kanten gewicht heeft.
Hoe verhoudt dit zich tot de CSRD?
De CSRD legt strengere rapportageverplichtingen op aan grote bedrijven op het gebied van duurzaamheid en niet-financiële prestaties. De dubbele materialiteitsanalyse is een onderdeel van die richtlijn, omdat het bedrijven helpt bij het identificeren van de informatie die in het duurzaamheidsverslag thuishoort. Door zowel de interne als de externe aspecten grondig te analyseren, voldoet u aan de eisen van de CSRD en krijgt u tegelijk een scherper beeld van uw eigen impact.
Praktisch gezien bepaalt deze analyse hoe groot uw rapportage wordt. Komt u op acht materiële thema's uit, dan is dat een ander traject dan wanneer u op drie uitkomt.
Wat is een stakeholderanalyse?
Een stakeholderanalyse is het proces waarbij een organisatie de verschillende belanghebbenden identificeert die invloed hebben op, of beïnvloed worden door, haar activiteiten, en vervolgens per belanghebbende het belang en de invloed beoordeelt. Daarmee kunt u gerichte strategieën ontwikkelen om de betrokkenheid van belanghebbenden te vergroten en hun verwachtingen te verwerken in uw bedrijfspraktijk en uw rapportage.
De CSRD verplicht niet alleen tot gedetailleerde informatie over duurzaamheidsprestaties, maar moedigt ook een stakeholdergerichte benadering van rapportage aan. Een grondige stakeholderanalyse is daarmee een noodzakelijke stap: het stelt u in staat de relevante belanghebbenden te identificeren, hun belangen te begrijpen en hun inbreng te verwerken in het verslag.
De dubbele materialiteitsanalyse in vijf stappen
- Bepaal de scope. Definieer de grenzen van de analyse, inclusief de relevante geografische locaties, bedrijfsonderdelen en belanghebbenden.
- Interne analyse. Identificeer en beoordeel de materiële aspecten van de bedrijfsvoering, zoals financiële prestaties, operationele processen en risicobeheer.
- Externe analyse. Ga in gesprek met belanghebbenden, onder wie klanten en werknemers, om inzicht te krijgen in hun verwachtingen en zorgen rond duurzaamheid.
- Prioritering. Classificeer de geïdentificeerde materiële aspecten op basis van hun impact op zowel de organisatie als haar belanghebbenden.
- Materialiteitsmatrix. Om een overzichtelijk beeld te krijgen van de materiële zaken kunt u een materialiteitsmatrix opstellen. Dat is overigens geen vereiste in de CSRD.
Stap 3 is het moment waarop de twee analyses in elkaar overlopen. Zonder een lijst van belanghebbenden weet u niet met wie u dat gesprek moet voeren.
De stakeholderkant in de praktijk
Wij vullen die kant meestal met drie onderdelen in, los of in combinatie.
- Workshop stakeholderidentificatie en -analyse. Een sessie waarin uw organisatie een volledig beeld krijgt van wie de stakeholders zijn, wat hen beweegt en hoe zij het bedrijf kunnen beïnvloeden. Daaruit volgt een gerichte aanpak voor de betrokkenheid.
- Enquêtes en interviews. Op maat gemaakt, om dieper inzicht te krijgen in de behoeften en verwachtingen van belanghebbenden. De uitkomsten zijn direct bruikbaar in de materialiteitsanalyse.
- Communicatieplan. Een blauwdruk voor het bereiken en betrekken van belanghebbenden bij uw duurzaamheidsinspanningen, gericht op transparantie en vertrouwen.
Veelgestelde vragen
Moet ik eerst de stakeholderanalyse doen of eerst de materialiteitsanalyse?
In de praktijk lopen ze door elkaar. U begint met een voorlopige lijst van belanghebbenden, gebruikt die in de externe analyse en scherpt de lijst aan zodra blijkt welke thema's gewicht hebben.
Is een materialiteitsmatrix verplicht?
Nee. De CSRD vraagt er niet om. Het is een manier om de uitkomst overzichtelijk te presenteren, meer niet.
Hoeveel stakeholders moet ik spreken?
Daar staat geen getal voor. Wat telt is dat de groepen die er werkelijk toe doen vertegenwoordigd zijn en dat u kunt onderbouwen waarom u die keuze hebt gemaakt.
Wij vallen na de Omnibus-verordening niet meer onder de CSRD. Heeft dit dan nog zin?
Vaak wel. Klanten, banken en investeerders vragen er toch naar, en de VSME-standaard biedt een lichtere vorm om hetzelfde gestructureerd vast te leggen.
Hulp bij deze twee stappen
Wij begeleiden organisaties bij de dubbele materialiteitsanalyse en de stakeholderdialoog, los of als onderdeel van het hele traject. Bekijk CSRD-rapportage voor onze aanpak, of neem vrijblijvend contact op. Wilt u liever tijdelijk iemand naast uw eigen team, kijk dan bij een CSRD-consultant inhuren.
